خبرگزاری حوزه| تصویری که نسل جدید از حوزه و روحانیت در ذهن دارد، همواره حاصل تجربه مستقیم و شناخت بی‌واسطه نیست؛ بخشی از این تصویر در فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی شکل گرفته است. از همین رو، اصلاح برداشت‌های نادرست درباره حوزه، بیش از هر چیز به ارتباط مستقیم، گفت‌وگو و تبیین واقعیت‌ها نیاز دارد.
جهاد تبیین در این عرصه نباید به بیان کلیات محدود شود؛ بلکه باید به پرسش‌ها، ابهامات و حتی نقدهای جوانان پاسخ دهد. تجربه گفت‌وگوی صمیمانه طلاب و روحانیون با دانشجویان نشان می‌دهد که بسیاری از سوءبرداشت‌ها زمانی اصلاح می‌شود که جوانان فرصت پیدا کنند بدون واسطه با یک طلبه گفت‌وگو کنند و واقعیت زندگی، دغدغه‌ها و رسالت‌های او را بشناسند.
حوزه برای ارتباط مؤثر با نسل جدید، نیازمند حضور فعال‌تر در محیط‌های دانشگاهی و اجتماعی و استمرار این ارتباط است. اگر جوان امروز حوزه را از زبان خود حوزویان و در یک گفت‌وگوی منطقی و صادقانه بشناسد، بسیاری از دیوارهای ذهنی فرو خواهد ریخت و زمینه برای شکل‌گیری نگاهی واقع‌بینانه‌تر به حوزه و حتی جذب استعدادهای جوان فراهم می‌شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین مسیح بابامیر، رئیس مجمع طلاب و فضلای استان چهارمحال و بختیاری در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، ضمن تشریح فعالیت های این مجمع، درباره نقش طلاب و جهاد تبیین در مسیر بازنمایی واقعیت حوزه سخن گفته است که مشروح آن تقدیم حضورتان می‌گردد.
سؤال: در ابتدای این گفت‌وگو درباره فعالیت‌های سال‌های اخیر به‌ویژه فعالیت‌های امسال مجمع نمایندگان طلاب و فضلای استان چهارمحال و بختیاری توضیح دهید.
استان چهارمحال و بختیاری چهار نماینده در مجمع نمایندگان طلاب و فضلای کشور دارد. هر کدام از این عزیزان طی سال‌هایی که در خدمت طلاب استان بوده‌اند، تلاش کرده‌اند در حد توان برای پیشرفت، ارتقا و پیگیری مسائل طلاب در مجمع فعالیت کنند.
از ابتدای حضور ما در مجمع، دوستان زحمت کشیدند و تصمیم گرفتند برنامه‌هایی را در این زمینه دنبال کنند. ما جلساتی را در مجمع داشتیم و برای فعالیت‌های مختلف برنامه‌ریزی می‌کردیم. همچنین در جلسات مجمع نمایندگان طلاب و فضلای کل کشور حضور پیدا می‌کردیم و برنامه‌هایی را در سطح ملی دنبال می‌کردیم.
علاوه بر این، جلساتی با هیئت‌رئیسه مجمع، به ریاست حجت‌الاسلام والمسلمین رضوی‌مهر و اعضای هیئت‌رئیسه داشتیم. همچنین هر کدام از دوستان در یکی از کمیسیون‌های مجمع حضور داشتند و در آن کمیسیون‌ها به طرح موضوع، بررسی مسائل، ارائه پیشنهادها و برنامه‌ریزی در زمینه‌های مختلف مشغول بودند.
* برگزاری دیدارهای تخصصی با علما و مسئولان استان
در کنار این فعالیت‌ها، یک سلسله فعالیت‌های استانی نیز داشتیم. از جمله این برنامه‌ها، دیدار با برخی از شخصیت‌ها و مسئولان استان بود.
یکی از این دیدارها، دیدار با آیت‌الله عابدی بود که جمعی از دوستان و فضلای استان در آن حضور داشتند. این دیدار، دیدار بسیار خوبی بود و ما در قم خدمت ایشان رسیدیم و از محضرشان استفاده کردیم.
همچنین چندین دیدار با آیت‌الله کیوانی، نماینده مردم استان در مجلس خبرگان رهبری، داشتیم. ایشان نیز از شخصیت‌های مرتبط با استان ما هستند و در جلساتی که با ایشان برگزار شد، درباره مسائل مختلف مربوط به حوزه و طلاب استان گفت‌وگو کردیم.
دیدار با حجت‌الاسلام فاطمی، نماینده ولی‌فقیه در استان و امام جمعه شهرکرد، نیز از دیگر برنامه‌های ما بود. هم در استان خدمت ایشان رسیدیم و هم ایشان در قم با ما و طلاب استان جلساتی داشتند.
همچنین چند دیدار با حجت‌الاسلام والمسلمین استاد همتیان، از اساتید اخلاق، داشتیم. برای برگزاری درس‌های اخلاق نیز از ایشان دعوت کردیم تا برای دوستان استان و طلاب، جلسات اخلاقی داشته باشند.
* سفر هیئت‌رئیسه مجمع به چهارمحال و بختیاری
یکی دیگر از برنامه‌های مهم، سفری بود که به همراه هیئت‌رئیسه مجمع به استان چهارمحال و بختیاری داشتیم. این سفر دو روزه بود و طی آن برنامه‌های مختلفی برگزار شد.
در این سفر، با مدیر حوزه علمیه استان، حجت‌الاسلام والمسلمین سعیدی، و همچنین حجت‌الاسلام والمسلمین فاطمی دیدار داشتیم. با سازمان تبلیغات اسلامی، دفتر تبلیغات اسلامی و مدیران حوزه‌های علمیه نیز جلساتی برگزار شد.
همچنین در برخی شهرستان‌ها، از جمله شهرکرد، فارسان و اردل، با اساتید، مدیران و حتی طلاب جلساتی داشتیم. در این جلسات، نظرات و دیدگاه‌های آنان را درباره مسائل حوزه و همچنین مشکلات و احیاناً نواقصی که در زمینه تحصیلی، آموزشی و حتی معیشتی وجود داشت، بررسی کردیم.
پس از شنیدن این مسائل، جلساتی برگزار شد تا بتوانیم مشکلات مطرح‌شده را بررسی و در حد توان برای پیگیری و رفع آنها اقدام کنیم.
البته ارتباط ما با حوزه‌های علمیه استان فقط به آن سفر محدود نمی‌شود و در سفرهای مختلف نیز این ارتباط و تعامل را دنبال کرده‌ایم. به‌عنوان مثال، در شهر خودمان و در شهرستان‌هایی که نمایندگان طلاب در آنها حضور دارند نیز برنامه‌هایی با مدیران حوزه‌های علمیه برگزار شده است و دوستان ما با مدیران حوزه‌های علمیه ارتباط داشته‌اند و مسائل مختلف را پیگیری کرده‌اند.
* گفت‌وگو با نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی
نکته دیگر، دیدار با نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی بود. ما توانستیم از همه نمایندگان استان دعوت کنیم و در قم جلساتی با آنان داشته باشیم.
در این جلسات درباره مسائل و مشکلات استان، نقاط ضعف و قوت، همچنین کارها و خدماتی که طلاب و روحانیون می‌توانند در زمینه تبلیغ و تحصیل انجام دهند و در این عرصه‌ها به استان کمک کنند، گفت‌وگو کردیم.
الحمدلله این جلسات، جلسات خوبی بود و فرصت مناسبی فراهم شد تا مسائل مربوط به حوزه و روحانیت استان با نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی مطرح و درباره ظرفیت‌های موجود برای همکاری و خدمت‌رسانی گفت‌وگو شود.
* حضور طلاب چهارمحال و بختیاری در برنامه ۲۸ اردیبهشت
یکی از برنامه‌هایی که فکر می‌کنم شاید از مهم‌ترین برنامه‌های ما بود، حضور مردم استان چهارمحال و بختیاری در برنامه ۲۸ اردیبهشت بود.
مردم استان چهارمحال و بختیاری در این روز با رهبر جدید حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، بیعتی داشتند. ما نیز زمینه حضور طلاب و فضلای استان را فراهم کردیم و از قم همراه مردم استان شدیم.
در این برنامه، سه دستگاه اتوبوس از طلاب و فضلای استان از قم آماده کردیم و به تهران رفتیم. در میدان فلسطین حضور پیدا کردیم و در ادامه، همراه با تجمعات شبانه به سمت خیابان کشوردوست حرکت کردیم.
الحمدلله برنامه خوبی برگزار شد و طلاب و فضلای استان نیز در کنار مردم حضور فعالی داشتند.
اینها مجموعه‌ای از مباحث و فعالیت‌هایی بود که به‌صورت خلاصه خدمت شما عرض کردم.
سؤال: با توجه به اینکه اشاره کردید یکی از محورهای فعالیت مجمع، پیگیری مشکلات و مطالبات طلاب است، می خواهیم درباره ارتباط مجمع با طلاب و همچنین برگزاری جلسات و سرکشی هیئت‌رئیسه مجمع نمایندگان طلاب نیز صحبت کنیم. این ارتباط و جلسات و حضور هیئت‌رئیسه مجمع نمایندگان و دیگر اعضا، تا چه اندازه می‌تواند در احصای مشکلات و مطالبات طلاب و حوزویان مؤثر باشد و زمینه‌ای فراهم کند و ان‌شاءالله مطالباتشان در حد توان و با توجه به ظرفیت‌های موجود پیگیری و برطرف شود؟
ما نمایندگان طلاب در واقع وسیله و پل ارتباطی میان طلاب و مسئولان بالادستی حوزه هستیم. مسئولان و نهادهایی مانند مدیریت حوزه‌های علمیه، جامعه مدرسین حوزه علمیه، شورای عالی حوزه و دیگر مجموعه‌های مرتبط، از جمله مخاطبان این مطالبات هستند.
در واقع وظیفه ما این است که مطالبات طلاب در زمینه‌های مختلف را جمع‌آوری و به گوش مسئولان و مجامع بالاتر برسانیم و زمینه پیگیری این مطالبات را فراهم کنیم.
* پیگیری مشکلات تحصیلی و معیشتی طلاب
بحث‌های مختلفی در زمینه مطالبات طلاب وجود دارد که یکی از آنها به وضعیت تحصیلی مربوط می‌شود.
موضوع دیگر، بحث نقل‌وانتقالات است. گاهی دوستان ما که از شهرستان به قم می‌آیند، با این مشکل مواجه هستند. همچنین مسائل مربوط به مسکن و برخی دیگر از موضوعات مرتبط با تحصیل طلاب وجود دارد که وظیفه ماست از این طریق بتوانیم به آنان کمک کنیم و آنها را به مجموعه‌های مربوط معرفی کنیم.
نکته بعدی، موضوع مطالعه و پیگیری مسائل است. برای مثال، گاهی قرار است طلبه‌ای در مکانی اسکان داده شود یا در زمینه مسائل معیشتی، کمکی از سوی مرکز خدمات یا مجموعه دیگری صورت گیرد، اما این موضوع پیگیری نشده است. مواردی داشته‌ایم که طلبه‌ای به ما مراجعه کرده و گفته است: «قرار بود، به‌عنوان مثال من که فرزند معلولی دارم، از طرف مرکز خدمات کمک کنند یا ما را به یک مرکز خیریه معرفی کنند، اما خبری نشد.»
در مورد دیگری، طلبه‌ای داشتیم که خانه‌اش دچار آتش‌سوزی شده بود و تمام زندگی او در آتش سوخته بود. اما آن‌طور که باید، مورد حمایت قرار نگرفته بود و کمک‌هایی که دریافت کرده بود، بسیار جزئی بود.
* مجمع نمایندگان؛ پل ارتباطی بدنه حوزه با تصمیم‌گیران
در واقع، وظیفه ما انجام چنین کارهایی است؛ یعنی ما پل ارتباطی و واسطه میان بدنه حوزه و عزیزانی هستیم که در جایگاه تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی قرار دارند.
به نوعی می‌توان گفت مجمع نمایندگان طلاب، بازوی مشورتی مجموعه‌های تصمیم‌گیر حوزه نیز محسوب می‌شود.
سؤال: حال این پرسش مطرح است که چگونه می‌توان همین بازوی مشورتی و حلقه واسط را در برنامه‌های پیش رو و سال‌های آینده، نقش مؤثرتری داد؛ به‌گونه‌ای که هم طلاب و فضلا رضایت بیشتری داشته باشند و هم اهداف تحول حوزه بهتر محقق شود؟ در این مسیر، موضوع اقتصادی مسئله‌ای جدی است و موضوع تحصیلی نیز اهمیت زیادی دارد؛ اما در کنار توجه به مشکلات اقتصادی، نباید از حوزه علمی و رشد علمی و غنای علمی حوزه غفلت کنیم. با توجه به همه این مباحث، پیشنهاد و راهکار شما برای تقویت این نقش چیست؟
* شناخت دقیق مشکلات؛ نخستین گام برای درمان مسائل
ما زمانی می‌توانیم یک درد را درمان کنیم که ابتدا آن درد را بشناسیم. اگر درد به‌درستی شناخته نشود، طبیعتاً ممکن است پزشک تنها یک مسکن تجویز کند و بگوید فعلاً از این استفاده کن تا ببینیم مشکل برطرف می‌شود یا درد شما تسکین پیدا می‌کند. اما زمانی که درد شناخته و به‌درستی تشخیص داده شود، طبیعتاً می‌توانیم به درمان آن نیز بهتر دست پیدا کنیم.
یکی از کارهایی که ما باید انجام دهیم و می‌توانیم انجام دهیم، همین است که به وضعیت طلاب استان رسیدگی کنیم و مشکلات آنان را احصا کنیم تا ببینیم مسائل و مشکلات آنها در چه زمینه‌هایی است.
اگر مشکلاتی وجود دارد که مربوط به تحصیل این عزیزان است، باید زمینه تحصیل آنها را فراهم کنیم. البته در حد وسع خودمان می‌توانیم کمک کنیم. بعضی از عزیزان ما هستند که نخبه‌اند. اگر بتوانیم از طریق یک بنیاد خیریه، افراد خیر یا مجموعه‌هایی که امکان حمایت دارند، زمینه‌ای فراهم کنیم تا این افراد تحت پوشش قرار بگیرند، طبیعتاً این افراد در آینده می‌توانند بسیار مفید واقع شوند؛ به‌خصوص افرادی که نخبه هستند و ظرفیت‌های علمی بالایی دارند.
* ضرورت شناسایی طلاب دارای مشکلات خاص
از سوی دیگر، برخی از طلاب ممکن است با مشکلات و بیماری‌هایی مواجه باشند که نیازمند حمایت ویژه هستند.
یک مورد دیگر را نیز اشاره می‌کنم. فردی به بنده مراجعه کرد و گفت فرزند من معلول است و ۱۵ سال سن دارد. حتی انجام برخی امور ابتدایی برای این فرزند، مانند توان‌بخشی و رسیدگی‌های لازم، هزینه‌هایی دارد.
ما باید این موارد را بشناسیم و افراد را به مجموعه‌های مربوط معرفی کنیم تا این طلبه دیگر نسبت به تحصیل و تبلیغ خود دغدغه زیادی نداشته باشد.
اگر این مسائل شناخته نشوند، یعنی منِ نماینده نتوانم آنها را بررسی و شناسایی کنم، ممکن است این طلبه زمان زیادی از خود هدر بدهد؛ چراکه نمی‌داند باید به کجا مراجعه کند. در چنین شرایطی، طبیعتاً وقت طلبه نیز تلف می‌شود.
اما اگر بتوانیم از طریق همین جایگاهی که به‌عنوان پل ارتباطی داریم، مشکلات را شناسایی کنیم و دوستان طلبه نیز برای بیان مسائل خود به ما مراجعه کنند، زمان کمتری از آنها گرفته می‌شود و طبیعتاً می‌توانند نتیجه بهتری دریافت کنند.
سؤال: با توجه به اینکه شما، در دانشگاه نیز مشغول تدریس هستید و با نسل جدید ارتباط دارید. یکی از نکاتی که در سال‌های اخیر مطرح بوده، این است که چگونه می‌توان نسل جدیدی را که امروز در مدارس و دانشگاه‌ها حضور دارند، به‌ویژه نخبگانی که علاقه‌مند به تحصیل علوم حوزوی هستند، را جذب حوزه‌های علمیه کرد. شما به‌هرحال در سال‌های اخیر ارتباط و تعامل نزدیکی با نسل جدید داشته‌اید. با توجه به این تجربه، واقعاً چگونه می‌توان حوزه را به‌خوبی به نسل جدید معرفی کرد؛ به‌گونه‌ای که جوانان و دانش‌آموزان و دانشجویان نسبت به تحصیل در حوزه‌های علمیه اشتیاق بیشتری پیدا کنند؟
همان‌طور که فرمودید، ما چند سالی است که در دانشگاه نیز تدریس می‌کنیم؛ اما به دلیل هجمه های رسانه های معاند و ضد انقلاب آنچه در ذهن برخی دانشجویان، جوانان و نوجوانان وجود دارد، تصویر واقعی از حوزه‌های علمیه و طلاب نیست.
احساس می‌کنم این تصویر تحت تأثیر رسانه‌ها معاند و فضای مجازی شکل گرفته است. رسانه‌ها و فضای مجازی هرچه توانسته‌اند علیه حوزه و طلاب تبلیغ منفی کرده‌اند و این تبلیغات در شکل‌گیری ذهنیت نسل جدید تأثیر گذاشته است.
* ضرورت جهاد تبیین درباره حوزه و روحانیت
وقتی با این جوانان و دانشجویان می‌نشینیم و با حوصله به حرف‌هایشان گوش می‌دهیم و پای درد دل آنها می‌نشینیم، حتی اگر در ابتدای کار صحبت‌هایشان همراه با کنایه و مواردی از این دست باشد، اگر با سعه صدر برخورد کنیم و با حوصله به سؤالات و ابهامات آنها پاسخ دهیم، به‌تدریج نگاهشان تغییر می‌کند و حتی نسبت به حوزه علاقه‌مند می‌شوند. بنابراین، نیازمند تبیین هستیم؛ همان‌طور که رهبر شهیدمان نیز فرمودند، نیاز به تبیین و جهاد تبیین داریم.
ما نیز باید در این زمینه وظیفه خود را انجام دهیم. البته رسالت ما در دانشگاه نیز همین است که پای درد دل جوانان بنشینیم و واقعیت را برای آنها بیان کنیم.
وقتی تصویری که در ذهن آنها شکل گرفته و تحت تأثیر رسانه و فضای مجازی ایجاد شده است، با واقعیت مواجه می‌شود و آن تصویر نادرست اصلاح می‌شود، طبیعتاً علاقه آنها به حوزه نیز افزایش پیدا می‌کند. حتی ممکن است اگر شرایط و امکان آن را داشته باشند، برای ورود به حوزه اقدام کنند و در حوزه‌های علمیه ثبت‌نام کنند.
* ارتباط مستقیم طلاب با نسل جوان
اگر ما طلبه‌ها در گروه‌های دانشجویی و محیط‌های دانشگاهی حضور پیدا کنیم و با جوانان ارتباط داشته باشیم، این ارتباط بسیار مؤثر است.
گاهی به دانشجویان عرض می‌کردم که در کلاس، رابطه ما رابطه استاد و دانشجو است؛ شما دانشجو هستید و بنده استاد شما هستم و موضوع کلاس نیز مباحث علمی است. اما بعد از کلاس، رابطه ما می‌تواند رابطه دو دوست باشد. وقتی با این شیوه با آنها صحبت می‌کردیم و ارتباط انسانی و دوستانه شکل می‌گرفت، طبیعتاً علاقه آنها به طلبه و حوزه نیز بیشتر می‌شد.
* ارتباط با دانشجویان، فراتر از فضای کلاس
سال‌هاست که با دانشجویان ارتباط داریم. برای مثال، ممکن است حدود ۱۰ سال پیش در یک دانشگاه، کلاسی با دانشجویی داشته‌ام و امروز دیگر با آن دانشجو کلاس نداشته باشم؛ اما همچنان از طریق تماس تلفنی یا پیامک با او در ارتباط هستم. به نظرم این همان چیزی است که ما حوزویان باید دنبال کنیم.
صرف اینکه طلبه به دانشگاه می‌رود و دانشجویان او را «استاد» خطاب می‌کنند، نباید هدف اصلی ما باشد. اینکه دانشجو در کلاس به ما عنوان استاد بدهد، به‌تنهایی افتخار چندانی برای ما نیست.
آنچه اهمیت دارد، برنامه‌هایی است که بعد از کلاس و حتی بعد از پایان ترم داریم؛ یعنی حفظ ارتباط با دانشجویان و استمرار این ارتباط.
همان‌طور که عرض کردم، ارتباط مستمر با دانشجویان می‌تواند موجب دلگرمی آنها شود و زمینه گفت‌وگوی صمیمانه و شناخت بهتر حوزه و روحانیت را فراهم کند.
* تجربه تغییر نگاه دانشجویان به حوزه
در برخی موارد نیز پیش می‌آمد که وقتی برای دانشجویان درباره حوزه و واقعیت زندگی طلاب توضیح می‌دادیم، بعد از کلاس نزد ما می‌آمدند و خودشان می‌گفتند که به دلیل فضای مجازی، دوستان و آشنایان یا حتی محیط و محله‌ای که در آن زندگی می‌کردند، تصویر نامناسبی از طلاب در ذهنشان شکل گرفته بود. این تجربه نشان می‌دهد که ارتباط مستقیم، گفت‌وگوی صریح و تبیین واقعیت‌ها می‌تواند در اصلاح ذهنیت نسل جدید نسبت به حوزه و روحانیت بسیار مؤثر باشد.
سخن پایانی:
مواردی در این زمینه وجود دارد که من به‌صورت کلی خدمت شما عرض کردم. اگر بتوانیم همان‌طور که عرض کردم، ارتباط خود را با طلاب کشور و به‌ویژه طلاب استان خودمان بیشتر کنیم، این ارتباط به‌خودی‌خود می‌تواند برای آنها نوعی تسکین و دلگرمی باشد.
هر نماینده طلاب اگر بتواند ارتباط بیشتری با طلاب حوزه انتخابیه خود داشته باشد، مسائل و مشکلات آنها را بشنود و پیگیری کند، این امر در کاهش دغدغه‌های آنان مؤثر خواهد بود.
* ضرورت حل مشکلات طلاب
اگر بتوانیم مشکلات طلاب را شناسایی و برای حل آنها اقدام کنیم، کار حوزه نیز بسیار آسان‌تر خواهد شد.
ما جلساتی با مدیر مرکز خدمات حوزه‌های علمیه داشتیم و ایشان نیز از این موضوع استقبال کردند. تأکید شد که نمایندگان طلاب نیز مشکلات را شناسایی کنند و اگر احیاناً طلبه‌ای مشکل خاصی دارد، چه از جهت معیشتی، چه از جهت بیماری و چه از هر جهت دیگری که نیازمند حمایت است، موضوع را معرفی کنند تا در حد امکان برای کمک به او اقدام شود.
در نهایت، چه در کوتاه‌مدت و چه در بلندمدت، باید تلاش کنیم حوزه‌های علمیه و مراکز حوزوی، از جمله مرکز خدمات، بنیادهای خیریه و افرادی که در زمینه امور خیر و حمایت از نیازمندان فعالیت می‌کنند، در زمینه رفع مشکلات طلاب بیش از پیش نقش‌آفرینی کنند.
اگر این مجموعه‌ها بتوانند مشکلات طلاب را شناسایی و در حد توان برطرف کنند، طبیعتاً طلاب با آرامش و تمرکز بیشتری می‌توانند به تحصیل، تبلیغ و انجام رسالت حوزوی خود بپردازند.
انتهای پیام/
نظر شما